Ο κολικός είναι ένας γενικός όρος που περιγράφει έναν έντονο, συχνά παροξυσμικό πόνο, ο οποίος μπορεί να εμφανιστεί σε διάφορα μέρη του σώματος. Ο κολικός δεν αποτελεί συγκεκριμένη πάθηση, αλλά ένα σύμπτωμα που σχετίζεται με διάφορες υποκείμενες αιτίες.
Ο πόνος του κολικού είναι αποτέλεσμα σπασμού ή απόφραξης του αυλού σωληνοειδών οργάνων, όπως τα έντερα, οι ουρητήρες ή τα χοληφόρα.
Περιγραφή του Κολικοειδή πόνου
Ο κολικός είναι μοναδικός στην αίσθηση και διαφέρει από τους άλλους τύπους πόνου λόγω της κυματοειδούς φύσης του. Περιγράφεται συχνά ως έντονος και βασανιστικός, με εξάρσεις που διαρκούν από μερικά λεπτά έως ώρες, ενώ μεσολαβούν περίοδοι ύφεσης, όπου ο πόνος μειώνεται ή και ακόμα εξαφανίζεται προσωρινά. Αυτό τον διαφοροποιεί από τους σταθερούς ή συνεχείς πόνους, οι οποίοι παραμένουν σε σταθερή ένταση.

Ο μηχανισμός του κολικού σχετίζεται με σπασμούς στους λείους μυς σωληνοειδών οργάνων, όπως το έντερο, η στους ουρητήρες όταν υπάρχει ερεθισμός όπως μια φλεγμονή η μια απόφραξη. Οι μύς αυτοί συσπώνται έντονα για να “ξεπεράσουν” και να “σπρώξουν” την απόφραξη. Αυτές οι συσπάσεις αυξάνουν την πίεση μέσα στον αυλό του οργάνου, προκαλώντας ερεθισμό τον νεύρων της περιοχής που ο ασθενής εκλαμβάνει πόνο. Καθώς οι μύες αργότερα χαλαρώνουν η ενδοαυλική πίεση μειώνεται προσωρινά, δημιουργώντας την αίσθηση ύφεσης του πόνου μέχρι την επόμενη κρίση. Το κυματιστό αυτό μοτίβο καθιστά τον κολικό έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς και αναγνωρίσιμους τύπους πόνου.
Τύποι κολικού και τα χαρακτηριστικά τους
Ο κολικός είναι ένα σύμπτωμα που εμφανίζεται σε διάφορες καταστάσεις και διαφορετικά σημεία του σώματος, ανάλογα με την αιτία του. Ακολουθούν οι κύριοι τύποι κολικού, μαζί με τα χαρακτηριστικά τους:
Νεφρικός κολικός
Ο νεφρικός κολικός, χαρακτηρίζεται από έναν ξαφνικό και εξαιρετικά έντονο πόνο που ξεκινά συνήθως από την περιοχή της πλάτης ή των κατώτερων πλευρών και μπορεί να επεκταθεί προς την κοιλιά και τη βουβωνική χώρα. Ο πόνος αυτός συχνά συνοδεύεται από ναυτία, εμετό, και σε ορισμένες περιπτώσεις αιματουρία (παρουσία αίματος στα ούρα), καθώς οι πέτρες τραυματίζουν τα τοιχώματα του ουρητήρα κατά τη διέλευσή τους.

Κολικός Χοληφόρων
Στον κολικό των χοληφόρων, ο πόνος εντοπίζεται στο δεξί άνω μέρος της κοιλιάς και μπορεί να επεκταθεί στη δεξιά ωμοπλάτη. Ο πόνος αυτός είναι συνήθως έντονος, διαρκεί από λίγα λεπτά έως και ώρες, και συχνά συνοδεύεται από ναυτία και εμετό, ιδιαίτερα μετά την κατανάλωση λιπαρών γευμάτων.
Εντερικός κολικός
Ο εντερικός κολικός χαρακτηρίζεται από έντονες κράμπες στην κοιλιά που έρχονται και φεύγουν σε κύματα, καθώς το έντερο προσπαθεί να αντιμετωπίσει κάποιο εμπόδιο ή σπασμό. Οι ασθενείς συχνά περιγράφουν φούσκωμα και αίσθημα δυσφορίας, ενώ μπορεί να εμφανιστούν και αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου, όπως διάρροια ή δυσκοιλιότητα, ανάλογα με την αιτία. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει απόφραξη του εντέρου, μπορεί να παρατηρηθούν επίσης ναυτία και εμετός, καθώς το σώμα αδυνατεί να προωθήσει σωστά το περιεχόμενο του εντέρου. Αυτά τα συμπτώματα χρήζουν άμεσης ιατρικής αξιολόγησης για να αποφευχθούν σοβαρές επιπλοκές.